Gratis Isolatiegids
Kruip en spouw

Page content

Is pir isolatie duurzamer dan schapenwol isolatie?

article content

Is pir isolatie duurzamer dan schapenwol isolatie?

Voor mijn blog over pir isolatie, sprak ik vorige week met NIBE medewerker Rick Scholtes. We hadden het over de schadelijke stoffen die vrijkomen bij het gebruik van purschuim isolatie, bijvoorbeeld bij het isoleren van de kruipruimte. Gaandeweg het gesprek liet hij zo tussendoor vallen dat schapenwol isolatie trouwens helemaal niet zo duurzaam is. Sterker nog, de milieubelasting blijkt enorm hoog en het NIBE noemt het zelfs een “onaanvaardbare keuze“. Hoe zit dat? Dit blog gaat over de milieubelasting van isolatiematerialen. Hoe duurzaam zijn de isolatiematerialen schapenwol, schelpen en vlas eigenlijk? En moet je je daar iets van aantrekken?

Wat is het NIBE

Even kort wat feiten. Wat is het NIBE? Het NIBE is het Nederlands Instituut voor Bouwecologie en Ecologie. Het instituut onderzoekt de milieubelasting van bouw (isolatie) materialen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het broeikaseffect en de ozonlaagaantasting. Om de milieubelasting van een product te bepalen werkt het NIBE met een zogenoemde Levens Cyclus Analyse te maken (LCA). Met zo`n analyse wordt een product gedurende alle levensfasen tegen het licht gehouden.

Zo wordt nauwkeurig gekeken naar bijvoorbeeld productieproces en vervoer. De effecten worden vervolgens via een rekentool vertaald in de zogeheten schaduwkosten van een product. Hoe lager de schaduwkosten, hoe duurzamer een product. (Via de site van het NIBE is alle informatie toegankelijk gemaakt. Daarvoor moet je je wel eerst registreren. ( www.nibe.info). Ook maakt het NIBE gebruik van gegevens over de isolatiewaarde van materialen en publiceert deze bij informatie over de milieubelasting.

“Natuurlijke isolatiematerialen”

En daar gaat het mis met schapenwol. Tijdens een aantal levensfases van dit isolatiemateriaal wordt het milieu belast. Hoe? Schapen grazen buiten in de wei. Ze nemen dus ruimte in beslag. Landgebruik noemt het NIBE dit en dit telt mee bij de milieubelasting. Maar dit landgebruik van schapenwol valt in het bij twee andere milieubelastende veroorzakers. Namelijk verzuring en vermesting.

Schapen poepen en die poep is niet goed voor het milieu, daar komt het in het kort op neer (ammoniak en methaan). Het wordt allemaal een beetje goed gemaakt door dat andere dat het NIBE onderzoekt, namelijk het hergebruik van het materiaal. Daar scoort schapenwol dan wel weer goed. Je kan het goed opnieuw gebruiken. Maar de eindconclusie is zeldzaam slecht voor dit isolatie materiaal.

Schelpen isolatie

Hetzelfde geldt voor schelpenisolatie, wat gebruikt wordt voor als bodemafsluiter in vochtige kruipruimtes . Ook dit “duurzame“ isolatiemateriaal scoort bijzonder slecht als je kijkt naar de milieubelasting. En krijgt zelfs het predicaat slechte keuze van het NIBE. Met name de CO2 uitstoot en het vervoer van dit relatief zware materiaal zijn hier de oorzaak van. Ook vlasdekens scoren lang niet zo goed als je zou denken. Als je het gebruikt voor dakisolatie of vloerisolatie is het weliswaar een aanvaardbare keuze, stelt het NIBE, maar toch scoort het slecht op CO2 uitstoot en “humane toxiteit“. Wie dit in een paar woorden kan omschrijven, nodig ik hierbij uit smile.

Duurzaam

Daar ga je dan met je “duurzaamheid “en je wens om met milieuvriendelijke materialen je huis te isoleren. Vergeleken met bijvoorbeeld een materiaal als purschuim belast, vreemd genoeg, schapenwol het milieu dus meer. Pur isolatie platen hebben een bijna voorbeeldige levenscyclus en scoort op alle fronten veel lager. Hoe kan dat? Purschuim is veel lichter, neemt geen grond in bij de productie, kent een minimale CO2 uitstoot en gaat heel lang mee. Je kan het alleen slecht opnieuw gebruiken. En de isolatiewaarde van pir is hoog.

Wat is het beste isolatiemateriaal?

De manier waarop het NIBE isolatiematerialen onderzoekt, kan je moeilijk in twijfel trekken, lijkt me. Het zijn stuk voor stuk grondige studies, waarbij elke levensfase van het product wordt onderzocht. En natuurlijk moet je het hele proces bekijken en niet alleen naar die schattige schaapjes op de dijk. Maar het blijft tegenstrijdig met je gevoel.

Schapen en wol zijn natuurlijk en purschuim komt tot stand door allerlei chemische processen die absoluut niet natuurlijk zijn en heeft als basisproduct olie. De vraag die je kunt stellen is: valt die beroerde milieubelasting weg tegen de positieve waarden van natuurlijke materialen. Vlas isolatie bijvoorbeeld ademt, is goed tegen allergieën (vangt huismijt) en vooral, het heeft een sterke vocht regulerende werking. Net als schapenwol. Het materiaal neemt warmte en vocht op en houdt het vast. Een zolder waar vlas of schapenwol is gebruikt om te isoleren, voelt prettig en zeker niet vochtig aan.

NIBE onderzoekt gezondheid isolatiematerialen

Als je met glaswol werkt, moet je goed oppassen voor de fijne vezels die vrijkomen als je het spul zaagt of snijdt. En pirschuim, daar moet je helemaal mee uitkijken als je het in je kruipruimte wilt gebruiken. (zie blog over NIBE en pur) Het NIBE gaat, tot slot, meer werk maken van de gevolgen voor de gezondheid als je met deze materialen werkt of ze laat aanbrengen.

Het instituut kijkt bijvoorbeeld wat de chemische samenstelling voor effect heeft op je gezondheid. Ook veiligheid en ergonomie (of een materiaal zwaar is) worden bekeken. Voor een paar isolatiematerialen zijn de risico`s voor je gezondheid al op een rijtje gezet. Schelpen bijvoorbeeld scoren heel goed. Daar krijg je niks van als je het in de kruipruimte stort.

Comment Section

10 reacties op “Is pir isolatie duurzamer dan schapenwol isolatie?


Door Alowieke op 11 maart 2018

In aansluiting op mijn vorige reactie, het probleem is dat kleinschalige wolproducenten hun wol niet kunnen laten verwerken en het daardoor moeten dumpen of verbranden. Het zou goed zijn als er meer kleine fabriekjes zouden komen, waar dit mogelijk is. Een voorbeeld ervan is de wolwerkplaats van Longo May in Chante Merle.


Door Alowieke op 10 maart 2018

Ik vind het een erg ingewikkelde kwestie. Ten eerste, schapen worden vaak aangeschaft om grote oppervlaktes gras kort te houden. Wat kost het aan brandstof om elke keer het gras te maaien? Wordt dat ook meegerekend?
Schapen zijn nuttig, omdat ze zorgen dat zaden worden verspreid. Ze zorgen ervoor dat het land niet dichtgroeit met bomen en dat er diversiteit is. In Nederland is overbemesting. Maar dat komt in eerste plaats niet door de schapen, maar door de markt, die maakt dat boeren megastallen moeten bouwen omdat de melk niet veel opbrengt, en zicht geen raad meer weten met de mest, die daarom veel te vaak in de bodem wordt geÏmpregneert. Poep, verspreid op de grond, is juist goed. Het kan rustig uitdrogen, vogels pikken er zaden uit of gebruiken het voor hun nest.
Ik vind het jammer dat vee en kleinvee alleen door deze CO2 manie in een kwaad daglicht worden gesteld. Al is er vreselijk veel vee, hun soortenrijkdom gaat schrikbarend achteruit. Van de ooit 120.000 soorten schapen zijn er nog meer 8000 over.

Overigens kunnen de herders, die worden ingezet voor landschapsonderhoud, hun wol aan de straatstenen nog niet kwijt. Ze moeten het dumpen. Tijd voor meer isolatie met schapenwol.


Door Pieter Koole op 25 februari 2018

Dat schapen poepen en methaan uitstoten is een feit, maar de stoffen die zij daarvoor nodig hebben, komen uit de wei waar ze in lopen. Het is dus een kringloop. Er komt niets bij , er verdwijnt niets en is dus een gesloten kring. Het wordt pas belastend voor het milieu als we grondstoffen diep uit de aarde gaan halen ( olie bijvoorbeeld ) en die vervolgens in onze atmosfeer in de fik gaan steken. Dat komt er bij en maakt dus geen deel uit van een gesloten kring.


Door Jeroen op 15 september 2017

Een feit wat ik hier sterk mis, is het feit dat wol vaak een restproduct is, afval zo te zeggen van de vleesproductie. Als we dat restproduct gebruiken, betekent dat niet direct dat er meer schapen zullen zijn die het milieu belasten.


Door Harm op 15 oktober 2015

Tof dat je ook steeds reageert op je reacties…. mooie duurzame gedachten worden hier met elkaar gedeeld. Naar mijn mening is gezond boerenverstand gebruiken namelijk de duurzaamste manier van leven. En dan geen intensieve veehoudeverstand, of massaproductie monocultuur akkerverwoester verstand 🙂


Door Pine Berg op 15 oktober 2015

Dank je Harm voor je reactie op pir isolatie duurzamer dan schapenwol isolatie. Inderdaad veel reacties op dit blog. En dat vind ik mooi, want dan ontstaat er een goede discussie. De isolatiewereld werkt met isolatiematerialen die hun waarde hebben bewezen. Maar er zijn ook andere isolatiematerialen zoals schelpen, cellulose of houtvezelplaat die steeds meer gebruikt worden. Het is goed om dit soort materialen, en dus ook schapenwol, van alle kanten te bekijken.


Door Guus op 21 mei 2015

Ik heb het NIBE-rapport er niet op nageslagen maar zo op het eerste oog vind ik zijn conclusie wat kort door de bocht. Vermesting en verzuring zijn inderdaad een probleem maar worden in de eerste plaats veroorzaakt door menselijk handelen. Intensivering van de landbouw, kunstmestgebruik, lozing van al dan niet voorgezuiverd rioolwater en uitstoot van stikstoffen door verkeer en industrie zijn hier debet aan. Intensieve schapenhouderij komt heel beperkt voor (ca. 30 schapenmelkerijen in heel Nederland volgens de LTO) dus de bijdrage hiervan aan het mestoverschot zal eveneens beperkt zijn. Daar komt bij dat schapen niet alleen wol, maar ook melk, vlees en slachtprodukten, en maaiwerk (kunnen) leveren. Als je de milieubelasting van schapenwol als isolatiemiddel wilt afzetten tegen die van synthetische materialen, moet je al deze ‘collateral damage’ ook meenenem. Een pir-plaat kun je aan het einde van zijn levenscyclus tenslotte niet opeten.


Door Pine Berg op 16 juni 2015

Beste Guus, Ja, mee eens. Is inderdaad wel wat zwart/wit geconcludeerd. Bij het NIBE kijken ze heel absoluut naar de cijfers.


Door Tara op 1 september 2015

Ik vraag me af in hoeverre een product te beoordelen is. Die kiwi gegeten in NZ zal ongetwijfeld duurzamer zijn dan hier gegeten. Hoe ver een product moet reizen, hoe het verwerkt wordt (bv elektrisch of met hand), wie het produkt hanteert (bv Oom Piet van hiernaast of aannemer 100km verderop) Duurzaam gehouden schapen van de buurman of schelpen uit Zweden…. Er kan m.i. hooguit een benadering worden gegeven. Dat het woord duurzaam te pas en te onpas wordt gehanteerd, steeds vaker is een gegeven. Neem bv. de Lidl, prachtig dat de groentes daar zo goed scoren…dus hup naar de Lidl…20 km verderop…maar wie de laatste documentaire gezien heeft krijgt acuut grijze haren van ellende. Boeren in Bulgarije e.d. moeten voor 1,20 per dag werken zodat wij die groente voor die prijs kunnen eten…dus die boeren hun bedrijfjes gaan failliet, terwijl Lidl zelfs geld vh ESF vangt… Dan gaan wij klagen dat die Bulgaren onze kant op komen en gaan stelen…maar het hemd is (vaak onwetend!) nader dan de rok…. Dit typend en digitaal verzendend is ook helemaal niet zo duurzaam…ons elektriciteitsverbruik stijgt alleen maar en de digitale shop heeft er ook voor gezorgd dat dat leuke goedkope, fairtrade ook nog eens…. uit Verweggistan ook besteld wordt… De kosten, de werkelijke, dus ook de schade, zien we niet meer… Dus gaan we, denken we, duurzaam leven…maar die goedkope vlucht naar Turkije…all in… Ach…de zon was ook ver te zoeken en we hebben recht op vakantie toch?…Daarna doen we weer gezelli mee met de onbespoten? Broccoli vd Lidl en werken we voor de uitkering van die Bulgaarse boer en stemmen we in met de meest krankjoremme subsidies die Afrikaanse boeren van onze markt afhouden en onze melk de zwarte motor financiert…


Door Pine Berg op 1 september 2015

Beste Tara,
Dank voor je reactie. Ik ben het met je eens. Wat voor de 1 duurzaam is, is dit niet voor de ander. Het NIBE kijkt naar het grote plaatje en dat is altijd algemeen en niet per geval.

Plaats een reactie


*